Về miền ký ức 6

TG : Cao Nguyen
Phần sáu

Loanh quanh một hồi, mặt trời đã gần đứng bóng, ba lão vào quán ăn bình dân, chỗ trước đây là quán nước của bà Nhâm. Vũ “Sệ” gọi điện thoại cho bọn Dũng, Thao, Sơn ra quán nhâm nhi.

Quán bình dân của Tính, con trai bà Nhâm, đông khách vì tiện giao thông. Bà Nhâm ngày càng già yếu, Tính bàn với mẹ:
_ Bây giờ thời buổi kinh tế, mẹ lại già yếu rồi. Mẹ để vợ chồng con sang sửa lại chuyển sang bán cơm bình dân, phục vụ mọi người.
Bà Biên lấy hết sức để cản ngăn thằng con:
_Không, tao không dẹp. Tao bán quen rồi. Không bán nước tao không chịu được. Mày đi làm gì thì mày cứ làm .
Tính dịu giọng, khẩn cầu:
– Mẹ à. Mỗi thời mỗi khác. Thời buổi kinh tế thị trường, mình phải năng động, linh hoạt. Mấy chục năm bán nước có của nả lợi lộc gì đâu. Mẹ cho bọn con mở quán ăn bình dân nhé.
Giọng bà Biên chùng xuống:
– Chẳng được của nả lợi lộc gì, nhưng mấy chục năm qua nó nuôi tao, giúp tao nuôi con mày lúc vợ mày ốm. Thử hỏi từ khi bố mày và anh mày mất, mày lấy vợ, đã giúp được gì cho nhà này chưa?
Khuôn mặt Tính sầm lại, đông cứng trong không gian một hồi, rồi bất ngờ như một cú sốc nhiệt, đá tan ra, rữa ra.
Tính thấy mẹ đã xuôi xuôi, gã năn nỉ :
– Kìa mẹ. Mẹ già rồi. Chuyện kiếm tiền giờ để chúng con lo. Mẹ nghỉ ngơi đi, mệt rồi. Chỗ đó nhường bọn con.
Rồi bà Nhâm cũng chiều theo ý thằng con trai. Mọi ngày bà luôn chân luôn tay, pha trà, rót nước mời khách, chuyện trò với họ, hoặc nghe họ chuyện trò. Thế mà giờ đây, bà ăn không ngồi rồi, bà buồn, bà đứng ngồi không yên. Biết nỗi khổ của bà, cô con dâu động viên: “Thôi, mẹ buồn thì mẹ nhặt rau giúp bọn con. Mẹ làm được việc gì thì mẹ cứ làm”.

Thấy ba lão vào quán, vợ Tính đon đả:
_Kìa bác Quang, hai bác…..
Quang giới thiệu:
_Đây là bác Nguyên, bác Vũ. Vốn cũng là dân làng ta, nhưng xa quê từ lâu. Thi thoảng các bác cũng về thăm quê nhưng chỉ tranh thủ chốc lát vì bận công tác.
Tính đang băm băm chặt chặt, thấy ba người, cũng nhanh nhẹn chạy ra bắt tay ba lão:
_Ôi! Bác Quang, bác Vũ, bác Nguyên. Lâu lắm rồi mới thấy bác Vũ bác Nguyên về thăm quê. Báo cáo hai bác, đây là mẹ sề nhà em.
Rồi Tính bảo vợ:
_Em chuẩn bị bàn cho các bác. Nhà em chỉ có cơm canh bình dân thôi ạ. Các bác ăn gì để em chuẩn bị.
Vũ cười cười, bảo lão và Quang:
_Các ông định ăn gì. Hôm nay để tôi chiêu đãi.
Rồi Vũ quay sang hỏi Tính:
_Thế quán nhà anh có món gì?
Tính nhanh nhảu:
_Dạ. Báo cáo anh nhà em có lợn mán chế biến bảy món như thịt nướng, thịt xào lăn, thịt hấp, vv. Món dân quê như cá rô đồng, cá diếc rán giòn, chả cá măng sông, cá om giềng, canh cua đồng vv.
Vũ vẫn cười cười:
_Ai chà. Thế mà bảo cơm bình dân. Khác gì nhà hàng đặc sản đâu.
Tính gãi đầu:
_Hề hề hề. Cũng có suất cơm bình dân giá 20, 25, 30 nghìn đồng bác ạ. Vì nhân dân phục vụ mà bác.
Vũ bảo:
_Anh chuẩn bị cho bọn tôi mâm sáu người món lợn mán nhé. Bây giờ, trong thời gian chờ đợi, chúng tôi xuống nhà dưới vấn an cụ nhé.
_Dạ.

Vừa đi xuống nhà dưới vấn an bà cụ Nhâm, Quang vừa kể chuyện về Tính:
_Cái chú Tính này trước kia là tay dao tay thớt của làng. Nhà ai có việc khao thọ, mừng nhà mới, đám cưới, đám ma, đều nhờ chú ấy giúp cho. Hai vợ chồng chú ấy tháo vát, lại ăn ở có trước có sau, người làng ai cũng quý. Chăm sóc mẹ già chu đáo, con dâu như cô ấy thật hiếm.
Bà cụ Nhâm ngồi trên võng đung đưa, tay phe phẩy chiếc quạt, thấy ba người vào, bà cụ lên tiếng:
_Ai như anh Quang ấy nhỉ? Còn hai ông này là…
Quang cười hì hì:
_Mắt cụ vẫn còn tinh lắm. Vâng con là Quang đây. Còn đây là thằng Vũ con ông Phát, thằng Nguyên con ông Giang đây cụ. Hôm nay chúng nó về thăm quê cụ à.
Bà cụ Nhâm cười móm mém:
_Thế hử. Ngày xưa các anh còn bé, già này còn nhận ra. Dễ có đến mấy chục năm không gặp.
_Dạ. Chúng con bận công tác, ít có dịp về quê cụ à.
Chuyện trò, hỏi han bà cụ một hồi, trước khi lên quán, Vũ biếu bà cụ ít tiền ăn quà. Ban đầu bà cụ từ chối, sau thấy Vũ ân cần quá, bà cụ mới chịu cầm. Bà cụ nói:
_Quý hóa quá. Bà xin. Các anh vẫn giữ được nếp xưa kính già yêu trẻ.

Cả bọn sáu lão ngồi quây quần bên chiếc bàn cạnh cửa sổ nhìn ra sông. Chuyện trò ríu rít, trêu chọc nhau, cười nói rổn rảng. Kể cũng lạ, chuyện ngày xưa, kể mấy ngày rồi mà vẫn chưa hết chuyện. Lúc này, trong quán chỉ còn lại bàn của bọn lão. Chủ quán Tính cũng ra ngồi cùng góp chuyện cùng với bọn lão.
Tính hỏi:
_Các bác còn nhớ thằng Khôi con ông giáo Tuệ trạc tuổi em không?
_Ờ ờ . Nhớ mang máng. Chú kém bọn anh chục tuổi, khi bọn anh rời làng đi học đại học thì các chú chắc tầm bảy, tám tuổi.
_Vâng. Bọn anh không nhớ rõ cũng phải. Tháng trước, thằng Khôi về thăm làng, thăm cha.
Lúc này, vợ Tính đi đến gần đó, nghe thấy chồng nói vậy, cô ấy lên tiếng:
_Cái anh này, người ta là nhà sư mà anh lại gọi là thằng.
Tính cười phớ lớ:
_Hề hề hề. Tại quen miệng.
Rồi trước sự tò mò của lão và Vũ, Tính chậm rãi kể:
_Anh Vũ, anh Nguyên xa quê từ lâu nên không biết, chứ em với các bác cứ loanh quanh ở làng thì ai cũng biết chuyện. Chỉ ngạc nhiên không ngờ Khôi lại đi tu.
Hồi mười tám tuổi, Khôi thương cô Nguyệt cùng làng. Cô Nguyệt hiền lành, xinh xắn. Cả làng ai cũng khen hai người đẹp đôi. Đi làm đồng, lúc nghỉ giữa buổi thể nào Khôi cũng kéo Nguyệt lên trên triền cỏ ngồi tâm tình. Khôi khéo ăn nói, cả làng bảo thằng này đi cưa gái lắm đứa chết mê. Nhưng Khôi chỉ để ý đến Nguyệt. Biết tin hai người có tình cảm với nhau, ông giáo Tuệ, cha của Khôi, liền ngăn cấm.
Ông Tuệ chê nhà cô Nguyệt nghèo. Cha Nguyệt mất sớm. Song thân đằng ấy không đầy đủ. Không môn đăng hộ đối. Nguyệt còn có một chị gái, một em gái; nòi nhà toàn… cái. Mà Khôi là con trai duy nhất của ông giáo Tuệ, phải đẻ cháu đích tôn. Ông dõng dạc nói như phán: thằng Khôi nhà này không thể lấy con Nguyệt. Cấm!
Ông giáo Tuệ vốn là người nhất nhất nghi lễ. Biết cha mình “phong kiến” và nghiêm chỉnh, cộng với chút nông nổi tuổi trẻ, Khôi quyết chí bỏ làng đi vào Nam. Đi suốt một ngày chàng vẫn chưa hết buồn lòng, nhưng lại đói lòng, thế là Khôi tìm vào một ngôi chùa. Chàng ở lại chùa rồi xin xuống tóc. Tu luôn!
Tính ngừng lời nâng ly:
_Nào. Anh em mình năm mươi phần trăm nhé.
Lão hỏi lại Tính:
_Sao chú biết rõ vậy.
Tính trầm ngâm:
_Ngày trước em và Khôi thân nhau lắm, con chấy cắn đôi. Khôi về nhà được mấy hôm thì ông giáo Tuệ mất. Sau khi ma chay, mồ yên mả đẹp cho cha xong, Khôi
cứ trầm ngâm nghĩ suy từ lúc ấy. Trong Khôi hai chữ về đi cứ thổn thức. Thầy như chìm vào cơn mê kiểu giấc mơ Trang Tử. “Không biết ta là sư thầy giữa cõi người? Hay ta là người thường lạc giữa cõi đạo?” Khôi kể:
Chẳng hiểu sao ông giáo Tuệ biết được Khôi đang tu ở chùa sau mấy chục năm Khôi bỏ nhà ra đi. Ông nhắn Khôi về nhà gặp ông. Trước ngày rời chùa, bao giờ sư thầy Khôi cũng thu xếp mọi việc, căn dặn đệ tử rồi mới an tâm xách túi vải màu lam thong dong bước ra cửa.
Đến nhà rồi. Khôi bước chậm vào ngõ. Cụ giáo Tuệ nằm trên giường ngó ra như thể ngóng đợi. Sư thầy Khôi mới bước qua cửa thì ông cụ Tuệ đã bật lời rền rĩ như mắng: “Về đi! Tu chi cho khổ”. Rồi cụ cố nghiêng người quay mặt vào tường. Sư thầy nhìn mọi người trong nhà và mỉm cười. Nụ cười thanh thoát của vị sư mấy chục năm tuổi đạo.
Hai tháng sau, sư thầy Khôi lại về quê. Ông cụ Tuệ yếu hẳn đi, gầy rộc, nằm yên ắng. Cụ vẫy vẫy sư thầy tới, đưa tay kéo đầu thầy xuống và nói nhỏ vào tai, lần này không mắng. Cụ không còn sức mắng, hay là cụ đang năn nỉ? “Về đi! Lấy vợ. Cháu đích tôn”. Và sư thầy cũng không cười như lần trước nữa, dù chỉ là một nụ cười mỉm thật nhẹ.
Tu là để đạt đạo. Mà hiếu cũng là đạo. Hiếu đạo. Ngày xưa thái tử Tất Đạt Đa đã từng có vợ, sinh cháu cho phụ vương rồi mới đi tu để thành Phật. Vậy là Ngài trọn hiếu đạo.
Tu là đi. Về cũng là đi. Về đi! Tu, đi hoài liệu có tới cõi Phật? Nhưng về, ít nhất đối với sư thầy lúc này, về là sẽ tới… cõi người.
Đám tang cụ Tuệ tổ chức trọng thể. Đám làm cơm chay và theo nghi thức nhà Phật. Lễ nhập liệm, lễ cầu siêu… đều có các thầy trong giáo hội và đoàn sinh Phật tử tụng kinh. Đêm trước ngày di quan, mọi người đã đi nghỉ cả rồi, chỉ còn sư thầy ngồi trước bàn vong niệm kinh Sám Hối.
Mọi người yên lặng hồi lâu. Lão lên tiếng phá tan không khí chìm lắng:
_Như vậy sư thầy Khôi quyết đi theo con đường tu hành.
_Vâng. Em cũng không dám có ý kiến gì với Khôi. Mỗi người có những duyên phận khác nhau trong cuộc đời.
Vũ lại hỏi:
_Thế còn cô Nguyệt? Cô ấy có lấy chồng hay sống độc thân?
_Hai năm sau thì cô ấy đi lấy chồng. Sau đó cô theo chồng sang định cư ở nước ngoài anh à.
Vũ “sệ” trêu lão:
_May quá, ông Nguyên ngày xưa mối tình đầu bỏ đi lấy chồng, không đến nỗi như Khôi, bỏ sự nghiệp đèn sách, đi tu.
Lão cười cười:
_Ôi trời! Cái số tôi không có duyên với nhà chùa. Hồi ấy tôi đau khổ, sang chùa Liên phái cạnh trường, xin xuống tóc đi tu. Sư trụ trì ngắm nhìn tôi bảo:” Số anh còn nặng với đời, không tu được. Dù anh có xuống tóc, cạo trọc đầu, nhưng nhìn thấy gái đẹp, mắt anh hấp háy, gian gian thế thì có mà tu hú. Thôi anh về đi. Chùa không chứa những người như anh”. Hề hề hề hà hà hà…

( Còn nữa )